Η ΠΑΝΥΓΗΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΕΟΡΤΑΣΜΟ ΤΗΣ 155ης ΕΠΕΤΕΙΟΥ ΤΗΣ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗΣΣ

Τα ιστορικά γεγονότα στα Επτάνησα και οι  γεωπολιτικές ανακατατάξεις

από την Ενετική κατάρρευση  μέχρι την Ένωση.

Τρία μόλις χρόνια πριν το τέλος του ταραχώδους 18ου αιώνα η Ενετική Δημοκρατία, η οποία είχε κυριαρχήσει στην Αδριατική και την Ανατολική Μεσόγειο για έξη και πλέον αιώνες, είδε το τέλος της, καθώς η ηγεσία της δεν κατόρθωσε να αποκρυπτογραφήσει τις συγκλονιστικές αλλαγές που έφεραν η Γαλλική Επανάσταση και οι Ναπολεόντειοι πόλεμοι με την εμφάνιση νέων παικτών στη γεωπολιτική σκακιέρα της Ευρώπης.  Ένα σημαντικό «θύμα» της πτώσης της Νύμφης του Αδρία ήταν και τα Επτάνησα, τα οποία είχαν απομείνει ως το τελευταίο κατάλοιπο της μεγάλης Ενετικής επέκτασης, την οποία επεχείρησε με την Δ’ Σταυροφορία ο δόλιος γηραιός Δόγης της Ερρίκος Δάνδολος, όταν έστρεψε τα χριστιανικά όπλα πρώτα εναντίον των Ορθοδόξων του Βυζαντίου στην Ανατολή και έπειτα εναντίον των Οθωμανών αλλοπίστων που κατείχαν τον Πανάγιο Τάφο, που ήταν, υποτίθεται, ο πρωταρχικός στόχος των Σταυροφόρων τυχοδιωκτών της Δύσης. Και εδώ, το 1204, εμφανίζεται κατά τον πλέον αδιαμφισβήτητο τρόπο η υποκρισία στις διεθνείς σχέσεις, καθώς οι στόχοι φάνηκαν να αλλάζουν κατά τον πλέον εύκολο τρόπο και, από πρωτοβουλίες απελευθέρωσης των Αγίων Τόπων μετατρέπονταν τάχιστα σε επεκτάσεις σε ζωτικό χώρο για την κυριαρχία του εμπορίου των πλέον ισχυρών δυνάμεων της εποχής, που δάνειζαν αφειδώς δυναστικούς οίκους στην Ευρώπη, καθόριζαν τις αλλαγές στον παπικό θρόνο και επανακαθόριζαν κατά το δοκούν και τα συμφέροντά τους τις ζώνες οικονομικού ελέγχου στις περιοχές-στόχους τους.

Τα Επτάνησα με λίγα κομμάτια γης-ζωτικού χώρου στην Ηπειρωτική Ελλάδα, που παρέμενε στα Οθωμανικά χέρια από το 1453, είχαν περιέλθει σταδιακά από το 1204 στην Ενετική κυριαρχία και αποτελούσαν το σημαντικότερο πετράδι στο στέμμα της Βενετίας, το οποίο είχε χάσει τα περισσότερα από αυτά τα κοσμήματα στην Ανατολική Μεσόγειο με την απώλεια των νησιών του Αιγαίου αρχικά, της Κύπρου αργότερα και τη μέγιστη απώλεια εξ όλων, την Κρήτη, που έπεσε στα χέρια των Οθωμανών μετά από 25χρονο πόλεμο, το 1669. Από τη μεγάλη κυρία των Επτανήσων, την Κέρκυρα, μέχρι το απώτατο όριο στην είσοδο του Αιγαίου, τα Κύθηρα,  τα Επτάνησα παρέμεναν πλέον το μοναδικό εδαφικό στήριγμα στον Ελληνικό γεωγραφικό χώρο για την Ενετική Δημοκρατία, η οποία δεν είχε την ευελιξία να αντιληφθεί τις αλλαγές που έφερναν οι εξελίξεις στην περιοχή ειδικά στο β’ μισό του 18ου αιώνα. Είναι χαρακτηριστική η φράση ότι «Η Κέρκυρα είναι το μόνο παράθυρο που μας απέμεινε, απ’  όπου μπαίνει το φως από την Ανατολή για να φωτίζει τη χώρα μας. Ας φροντίσουμε να το κρατήσουμε ανοιχτό, γιατί αν κλείσει θα ξημερώσει η ημέρα της δυστυχίας της». Παρόμοιο ήταν και αυτό που ανέφεραν οι Ενετοί για τα Κύθηρα, ότι το νησί αυτό «ήταν το μάτι τους στο Αιγαίο». Τα Επτάνησα πάντως ήταν ήδη από χρόνια πριν στο στόχαστρο και άλλων δυνάμεων που διεκδικούσαν ρόλο στην περιοχή, πότε με πρόσχημα τη χριστιανική πίστη, πότε με πρόσχημα την προστασία των υποδούλων πληθυσμών στην Πελοπόννησο, πάντα όμως με απώτερο στόχο την επεκτατική πολιτική, όπως έγινε με το μεγάλο ανταγωνισμό στον οποίο είχε εμπλακεί η Ισπανία στην περιοχή κατά το 16ο αιώνα, αλλά και τις «πονηρές ματιές» της Ρωσίας, όταν η Μεγάλη Αικατερίνη άναψε το πράσινο φως για την ενίσχυση των επαναστατικών κινήσεων στην Πελοπόννησο στο Β’ μισό του 18ου αιώνα, με τα γνωστά Ορλωφικά και την τραγική τους κατάληξη για τον Ελληνικό πληθυσμό της περιοχής.

Ε.Π. ΚΑΛΛΙΓΕΡΟΣ

Scroll Up